Yapay Zeka Politikası
Yapay Zekâ Teknolojilerinin Kullanımına Yönelik Etik Politika
Dergimiz, yapay zekâ (YZ) ve üretken yapay zekâ teknolojilerinin bilimsel araştırma ve yayıncılık süreçlerinde destekleyici araçlar olarak kullanılabileceğini kabul etmektedir. Bununla birlikte, bu teknolojiler araştırmacıların, editörlerin veya hakemlerin bilimsel ve etik sorumluluklarını devralamaz. Yapay zekâ kullanımının tüm aşamalarda şeffaflık, doğruluk, hesap verebilirlik, gizlilik ve araştırma etiği ilkelerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi esastır.
Genel Esaslar
• Yapay zekâ uygulamaları yazarlık kriterlerini karşılamadığından yazar olarak gösterilemez.
• Araştırma, analiz, metin oluşturma, çeviri, dil düzenleme veya görsel üretimi gibi amaçlarla yapay zekâ kullanılmışsa bu durum uygun şekilde açıklanmalıdır.
• Yapay zekâ tarafından oluşturulan her türlü içerik, veri, şekil, tablo veya görsel kullanıcı denetiminden geçirilmelidir.
• Yapay zekâ sistemlerinin ürettiği bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği kullanıcıların sorumluluğundadır.
• Gizlilik yükümlülüğü bulunan, kişisel veri içeren veya henüz yayımlanmamış çalışmalar yapay zekâ platformlarına aktarılmamalıdır.
• Yapay zekâ kullanımı yürürlükteki araştırma etiği, yayın etiği ve veri koruma düzenlemeleriyle uyumlu olmalıdır.
Yazarlara İlişkin İlkeler
Yazarlar;
• Çalışmanın hazırlanmasında yararlanılan yapay zekâ araçlarını ve kullanım amaçlarını açık biçimde belirtmelidir.
• Yapay zekâ tarafından üretilen metin, analiz, kaynak önerisi, görsel veya diğer çıktıları doğrulamalı ve gerekli düzeltmeleri yapmalıdır.
• Yapay zekâ uygulamalarını ortak yazar olarak göstermemelidir.
• Uydurma veri, sahte atıf, yanlış bilgi veya yanıltıcı görsel üretiminde yapay zekâ kullanmamalıdır.
• Telif hakkı, veri güvenliği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklere uygun hareket etmelidir.
• Makalenin tüm içeriğinden ve bilimsel doğruluğundan tamamen sorumlu olduğunu kabul etmelidir.
Hakemlere İlişkin İlkeler
Hakemler;
• Değerlendirme amacıyla kendilerine gönderilen makaleleri, ek dosyaları veya hakemlik sürecine ilişkin bilgileri yapay zekâ araçlarına yüklememelidir.
• Hakemlik sürecinin gizliliğini korumalı ve üçüncü taraflarla paylaşım yapmamalıdır.
• Bilimsel değerlendirmelerini kendi uzmanlıkları ve akademik birikimleri doğrultusunda gerçekleştirmelidir.
• Yapay zekâdan alınan önerileri nihai değerlendirme yerine kullanmamalıdır.
• İnceleme sırasında yapay zekâ kullanımına ilişkin olası etik ihlalleri fark etmeleri hâlinde editörlüğü bilgilendirmelidir.
Editörlere İlişkin İlkeler
Editörler;
• Yayın sürecine ilişkin tüm kararlarını bilimsel kalite, etik ilkeler ve dergi politikaları doğrultusunda vermelidir.
• Makale dosyalarını, hakem raporlarını veya diğer gizli belgeleri yapay zekâ sistemleriyle paylaşmamalıdır.
• Yapay zekâ kullanımına ilişkin beyanların yeterliliğini değerlendirmeli ve gerekli durumlarda ek açıklama talep etmelidir.
• Yapay zekâ kaynaklı olası etik ihlal, veri manipülasyonu veya yanıltıcı içerik şüphesi bulunduğunda gerekli inceleme süreçlerini yürütmelidir.
• Yayın etiğine aykırı yapay zekâ kullanımının tespit edilmesi hâlinde COPE ilkeleri ve dergi politikaları doğrultusunda işlem yapmalıdır.
Yapay Zekâ Kullanım Beyanı
Yazarlar, çalışmalarında yapay zekâ araçlarından yararlanmaları durumunda kullanılan sistemin adını, sürümünü (varsa) ve kullanım amacını makalenin uygun bir bölümünde açıklamalıdır. Dil düzenleme, çeviri veya teknik destek amacıyla kullanılan yapay zekâ uygulamaları da şeffaflık ilkesi gereği beyan edilmelidir.
