An Analysis of Friedrich August Hayek’s and Edmond Nathaniel Cahn’s Thoughts on Human Nature

Özet

Çağımızda meydana gelen muazzam teknolojik ve bilimsel gelişmeler insan hayatını kolaylaştırmış olsa da insan doğası veya neliği her zaman problem olarak kalmıştır. Düşünce tarihinin çok önemli filozoflarının eserlerine bakıldığında onların insan doğasıyla bir şekilde hesaplaşma içerisine girdiği görülmüştür. Hatta bu hesaplaşmanın hiçbir zaman bitmediğini, bitmeyeceğini ve her geçen gün güncelliğini korumaya da devam ettiği anlaşılmıştır. İşte bu makalede Friedrich August Hayek’in ve Edmond Nathaniel Cahn’ın insan doğası üzerine devam eden hesaplaşmaları, değerlendirmeleri ve eleştirileri ele alınmaktadır. Her iki filozof her ne kadar çağdaş düşünür olsalar da veya kendi dönemlerinde belirli bir insan anlayışı söz konusu olmasa da ve hatta kendileri bile belirli bir insan anlayışına sahip olmasa da onların eserlerinde bir insan anlayışının var olduğunu veya düşünceleri etrafında içkin olarak ifade ettiklerini söylemek mümkündür. Bu filozoflar insan hayatının değerine önem vererek insanın belirli bir ölçüye ve kalıba sıkıştırılmasının önüne geçmeye çalışırlar. İnsan doğası adı altında oluşturulan her teorinin mutlaklığı ve mükemmelliği çağrıştırdığını savunan filozoflar insan doğasının bu bakış açısıyla anlaşılamayacağını savunurlar. Çünkü her iki düşünür de insanın tahmin edilemez veya bilinemez gerçekliği toplumsal eyleme yönlendirdiğini ve çağdaş kültürün ürettiği insan doğası nosyonunun yanlış anlaşıldığını düşündükleri için mutlak ve mükemmel tanımlamalara karşı çıkarlar. İnsan doğası üzerine yapılan her değerlendirme öncelikle toplumun bütün yapısını etkileyebilecek olan insanın çözülemez bilgisizliği ve bu bilgisizliğinin de çözüm yolunun sorunsal olduğudur. Öyle ki toplumun değişime açık olan yapısı, insanın her türlü bilgisine karşı mutlaklığı engellediği ve hakikate ulaşmada milyonlarca olgu veya olayla karşılaştığı gerçeğidir.

Atıf: Binici, Sedat (2026). “Friedrich August Hayek’in ve Edmond Nathaniel Cahn’ın İnsan Doğası Düşüncesi Üzerine Bir Analiz”, Erdem, Haziran, Sayı:90, s. 49-66.